Jump to content
Mnich Moderator

Ciekawostki o Tatrach

Recommended Posts

Kochani, zachęcam Was do zamieszczania wszelakich ciekawostek o Tatrach. Takich, których próżno szukać w przewodnikach. Tajemniczych historii o których niewielu z nas słyszało 🙂

No to zaczynamy. Nie bez kozery na pierwszy ogień wybrałem tę ciekawostkę 😛 

Absurdalne pomysły nazistowskich ideologów dotarły również do Tatr. W 1941 r. niemiecka straż graniczna zawiesiła na ścianie Mnicha (widocznej od strony Morskiego Oka) wielką, pomalowaną na biało drewnianą swastykę.

Nie spodobało się to dwóm taternikom – Czesławowi Łapińskiemu i Kazimierzowi Paszusze. Podczas ataku na szczyt Mnicha (dzięki któremu przeszli do historii polskiego alpinizmu) popukali i postukali w mocowania lin trzymających swastykę. Przy pierwszym mocniejszym podmuchu wiatru runęła ona na pobliskie piargi. Winnym tego "świętokradztwa" został okrzyknięty halny, który na oskarżenia odpowiedział co najwyżej przeciągłym westchnieniem.

  • Like ! 3

Share this post


Link to post
Share on other sites

I jeszcze jedna ode mnie: 

Nazwa Jaskini Mylnej nie jest przypadkowa. Mnogość jej odgałęzień sprawia, że przydatnym elementem w plecaku może okazać się nie tylko latarka, ale też nić Ariadny.

Historia zna jeden śmiertelny przypadek w eksploracji jaskini. 25 lipca 1945 roku ksiądz Józef Szykowski wyruszył w Tatry nie podając celu wycieczki. Gdy słuch po nim zaginął, TOPR podjął akcję ratowniczą, która zakończyła się fiaskiem, księdza zaś uznano za zaginionego. Jego zwłoki odnaleziono dopiero w styczniu 1947, w jednej z odnóg Jaskini Mylnej. Prawdopodobnie zabłądził w zwodniczych korytarzach i zmarł z głodu. Trudne warunki (spowodowane wojennym przestojem w turystyce) uniemożliwiły mu znalezienie drogi powrotnej.

  • Like ! 2
  • Sad 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiecie, że w Dolinie Kościeliskiej jest w pewnym miejscu taki prześwit w skale, który nazywa się "Oko Zbójnika"?! Jeżeli kiedyś zdarzy Wam się wędrować doliną to poszukajcie go! Tak wygląda😏

IMG_20200511_014951_458.JPG

  • Like ! 5
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiesz że ...  W Tatrach znajdowała się kopalnia złota ? Jeszcze nieco ponad 200 lat temu  na południowych stokach Krywania, między Pawłowym Grzbietem a Krywańską Przełęczą znajdowały się kopalnie złota. Złoto wydobywyano również w regionie Wyżniej Przechyby. Z przekazów historycznych oraz prac naukowych wiadomo, że  kopalnie były czynne od około 15 wieku aż do  1778 roku, jednakże zamknięto je z powodu niskiej opłącalności takiego wydobycia. Kopalnie opisał Stanisław Sztaszic który zwiedzał je kilka lat po zamknięciu. 

  • Like ! 5

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiesz, że...

W związku z trudnościami w zaopatrzeniu słowackich schronisk, wiele z nich korzysta z pomocy nosiczów, czyli tragarzy podążających stromymi szlakami z kilkudziesięciokilogramowym plecakiem. Przenoszą oni kegi z piwem, zgrzewki napojów, butle gazowe i składniki do przygotowywania posiłków.

Instytucja nosicza zagościła w Tatrach na dobre w latach 30. XX w., kiedy to pokaźna liczba tragarzy zatrudnionych przy budowie kolejki linowej na Łomnicę znalazła pracę w górskich chatach. Legenda tamtego okresu, Ondrej Hudáček z Lendaku, wnosił na górę przeciętnie ciężar 70 kg. Rekordzista, Laco Kulanga, zaniósł do Schroniska Zamkovskiego ładunek 207 kg.

  • Like ! 2
  • Wow 2

Share this post


Link to post
Share on other sites
8 godzin temu, Mnich napisał:

ode mnie: 

od Ciebie ???

Mnich - jak bawisz  się w funkcję komputera kopiuj - wklej to podaj źródło

Share this post


Link to post
Share on other sites

Skocznie narciarskie w Tatrach

Najbardziej rozpoznawalną skocznią narciarska w Polsce jest obiekt usytuowany na stokach Krokwi. Wybudowana w 1925 roku a zaprojektowana przez Karola Stryjeńskiego tzw. Wielka Krokiew nie była jedyną skocznią narciarską w tym regionie. W tatrzańskich dolinach po polskiej stronie były niegdyś inne obiekty tego typu. Skocznia znajdowała się w Dolinie Jaworzynki, na Kalatówkach w Suchym Żlebie oraz w początkowej części Doliny Kościeliskiej — na skraju Wyżniej Kiry Miętusiej. Obiekty zostały zdemontowane i nie został po nich praktycznie żaden ślad.

To info znalazłam na stronie tatry-przewodnik.com.pl.

  • Like ! 5

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kolej na Świnicką Przełęcz

Przed I wojną światową rozważano wybudowanie kolei wąskotorowej na Świnicką Przełęcz. Projekt budowy w roku 1902 złożył w sejmie galicyjskim inż. Walerian Dzieślewski. Kolej miała prowadzić z Kuźnic przez Liliowe na Przełęcz Świnicka, z hotelem i kamieniołomem pod Liliowem. Argumentami za budową były korzyści, jakie miała przynieść turystyczna eksploatacja obiektu. Co ciekawe projekt budowy został poparty przez władze Towarzystwa Tatrzańskiego. Gdy zaczęto gromadzić fundusze na realizacje projektu, do walki przeciwko budowie kolei przystąpiła utworzona w 1912 roku Sekcja Ochrony Tatr Towarzystwa Tatrzańskiego, gdzie największym obrońcą przyrody tatrzańskiej był Jan Gwalbert Pawlikowski senior. Z czasem pomysł budowy „kolei wąskotorowej zębatej” upadł ostatecznie.

Źródło: tatry-przewodnik.com.pl.

  • Like ! 6

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)
45 minut temu, Mnich Moderator napisał:

Z czasem pomysł budowy „kolei wąskotorowej zębatej” upadł ostatecznie.

no i całe szczęście bo mielibyśmy dworzec kolejowy obok Murowańca

gallery_10_421_300919.jpg

Edited by J@n
  • Like ! 1
  • Haha 5

Share this post


Link to post
Share on other sites

Być może nieraz idąc Dolną Bialego zastanawialiście się co znajduje się za tymi kratami?! I pewnie byliście prawie pewni tak jak ja, że strażnicy TPN zamykają tam niesfornych turystów!!! Niestety nie😏 Otóż okazuje się, że w latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku, Rosjanie odkryli w tym miejscu złoża uranu. Zaczęto je wydobywać ale na szczęście okazało się, że nie są to zbyt duże złoża i po kilku latach eksploatacji sztolnie zamknięto a pilnie dotąd strzeżoną Dolinę Białego, ponownie otwarto dla turystów. Podobno do dziś wewnątrz jaskini znajdują się ślady promieniotwórczego uranu ale wędrowanie szlakiem jest całkowicie bezpieczne i bardzo wskazane!

20190619_124708-01.jpeg

  • Like ! 5
  • Wow 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

W 1899 r. szczyt Rysów zdobyli Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie. Miłość do gór udzieliła się również ich córce, Ewie. Wraz z Romualdem Gantkowskim i nowojorską Polonią nakręciła ona w 1938 roku kolorowy film o Polsce, zatytułowany The Land of My Mother (z ang. Kraj mojej matki). Nie mogło zabraknąć w nim Tatr.

W 11. minucie filmu rozpoczyna się materiał o Zakopanem i Kasprowym Wierchu. Pokazuje on kolejkę gondolową, majestat gór, przepiękną roślinność, zawody w skokach narciarskich, no i przede wszystkim – przedwojenny klimat pozbawiony dzisiejszej tandety i komercji.

zródło: goryiludzie.pl

  • Like ! 6

Share this post


Link to post
Share on other sites

Szlak na Kominiarski Wierch prowadził kiedyś z dolnej części Doliny Kościeliskiej przez Stoły. Trasa w górnej części biegła w pięknej scenerii przez z pozoru niedostępne, skaliste, północne stoki masywu Kominiarskiego Wierchu. Był to pierwszy znakowany szlak w Tatrach zachodnich, a został wytyczony i oznakowany w 1892 roku przez 16-letniego Mieczysława Karłowicza, znakomitego kompozytora i taternika oraz wielkiego miłośnika Tatr. 1 sierpnia 1988 r. szlak został zamknięty, by turyści nie płoszyli orła przedniego, który się tu zagnieździł w skałach.

 

kominiarski.jpg

  • Like ! 8

Share this post


Link to post
Share on other sites

W 1903 roku została założona Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego. Była to pierwsza polska organizacja taternicka a jej przewodniczącym został Janusz Chmielowski który w latach 1907-1912 wydał pierwszy nowoczesny przewodnik taternicki. Sam Chmielowski był jednym z ostatnich wybitnych taterników korzystających z pomocy górala-przewodnika. Jako pierwszy polski taternik wszedł na Rumanowy Szczyt, Kaczy Szczyt, Zadniego Mnicha i Żabi Szczyt Wyżni.

  • Like ! 5

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

"Taternik" jest najstarszym wychodzącym do tej pory czasopismem sportowym i pierwszym o tematyce taternickiej. Pierwszy numer został wydany 1 marca 1907 roku we Lwowie przez Sekcję Turystyczną Towarzystwa Tatrzańskiego i z krótkimi przerwami jest wydawany do dzisiaj.  STTT zmieniła nazwę na Klub Wysokogórski (1935-1974) a następnie na Polski Związek Alpinizmu(1974) i pod tą nazwą funkcjonuje do tej pory wydając "Taternika".

Kolejnymi redaktorami „Taternika” byli: Kazimierz Panek (1907), Roman Kordys (1908–11), Zygmunt Klemensiewicz (1911–12), Mieczysław Świerz (1913–28, z przerwą w trakcie wojny), Stanisław Krystyn Zaremba (1929–30), Jan Alfred Szczepański (1931–36), Zdzisław Dąbrowski (1936–39), Tadeusz Orłowski (1940–45), Witold Henryk Paryski (1947–49 i w 1956), Antoni Wala (1957–60), ponownie Witold Henryk Paryski (1960–63), Józef Nyka (1963–91), Andrzej Kłos (1993–2000), Zbigniew Piotrowicz (2001), Janusz Kurczab (2003-2007), Jagoda Adamczyk-Ceranka (2008-2009), Renata Wcisło (2009–2015), Maciej Kwaśniewski (2015-).

taternik-1907-reprint-1.jpg

Edited by Zośka
  • Like ! 5

Share this post


Link to post
Share on other sites
Posted (edited)

Kiedyś w Dolinie Białych Stawów Kieżmarskich stało schronisko. Powstało w roku 1876 roku i miało początkowo nazwę Egidova Chata, jednak po czterech latach przeniesiono je nad Zielony Staw. Wiele lat później, bo dopiero w roku 1922, nad Białym Stawem stanęła Votrubova chata, czyli Schronisko Votruby (Votrubovka, zwana też Jánošíkovą chatą). Początkowo było dwuizbową chatą rozbudowaną w 1932 roku. Została rozebrana w 1942 r. i na jej miejsce zbudowano Schronisko Kieżmarskie.  Dużą, dwupiętrową chatę stojącą na wysokości 1615 m npm oddano do użytku 4 października 1942.  Na parterze mieściła się restauracja, kuchnia, spiżarnia, izba chatara a na piętrze 8 pokoi sypialnych ze wspólną łazienką. Na poddaszu mieściły się dwie sale noclegowe a łącznie w schronisku mogło spać nawet 70 osób. W latach 60. schronisko zmodernizowano, zwiększając jednocześnie liczbę miejsc noclegowych do 120.

Budynek spłonął doszczętnie 7 października 1974. Oficjalną przyczyną była awaria agregatu prądotwórczego.

5d715faf1fa09_p.jpg

Edited by Zośka
  • Like ! 7

Share this post


Link to post
Share on other sites

Większość z nas narzeka na podróż do Zakopanego. Że daleko, że korki, że drogi dziurawe i generalnie to trzeba się namęczyć żeby w Tatry dotrzeć. A jak było kiedyś ? W XIX wieku zanim linia kolejowa połączyła Zakopane z Chabówką z Krakowa do stolicy Tatr jechało się 2 dni z noclegiem w połowie drogi w jakiejś karczmie lub stodole. Do podróży służył wóz konny który powożony przez górala komfortu raczej nie gwarantował tym bardziej że o asfalcie nikomu się jeszcze nie śniło a jazda po dziurawych drogach i kocich łbach nawet najwytrwalszym dawała nieźle w kość. Również kwatery nie wyglądały tak jak teraz ponieważ były to pokoje (a raczej izby) wynajmowane przez górali którzy na ten czas przenosili się do stodoły. Stołować można się było u gospodarzy ale trzeba było przywieść swoje naczynia, poduszki i pierzyny itp. Te i inne równie ciekawe historie tatrzańskie można przeczytać w książce  „Jak dawniej po Tatrach chadzano” Krzysztofa Pisery. Zachęcam do lektury🙂

  • Like ! 4
  • Wow 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Lodowce

Czy wiecie, że kiedyś w Tatrach były lodowce? Obecnie żyjemy w okresie interglacjalnym (bez większych zlodowaceń), który trwa dosyć krótko, jednakże jest szansa, że nasi praprapra przodkowie z przed około 12 tys. lat widzieli jeszcze tatrzańskie lodowce. Nie wiadomo jak wpłyną na to zmiany klimatu, ale za kilkanaście tysięcy lat lodowce w Tatry powinny powrócić. W przeszłości wyglądało to tak że na około 80-100 tys. lat zlodowacenia przypadało kilkanaście tysięcy lat interglacjału, gdy lądolód się cofał. Co ciekawe z racji charakteru naszych gór największe lodowce w Tatrach (największy był w Dolinie Białki), nie dorównywał nawet dzisiejszym, średniej wielkości lodowcom alpejskim. Lodowcom zawdzięczamy kształt dzisiejszych dolin oraz liczne jeziora. Namiastką lodowców w Polsce może być Lodowczyk Mięguszowiecki bądź Miedziany Śnieżnik, chociaż charakter jego powstawania jest inny niż właściwego lodowca. Co do Lodowczyka Mieguszowieckiego to niestety staje się on z roku na rok coraz mniejszy.

By Lodowiec powstał, to teren na którym się znajduje musi znajdować się powyżej linii wiecznego śniegu. Jest to wysokość, dla której roczny przyrost śniegu jest większy niż jego ubytek. W Tatrach ta linia wyznaczona jest na ok. 2300m n.p.m., więc teoretycznie warunki są! Dlaczego więc ich nie ma? Nasze góry na tych wysokościach są zbyt strome, więc z tego powodu oraz w obecnych warunkach klimatycznych nie ma szans na ich powstawanie.

Jeśli dobrze pamiętam z tego co czytałem, to lodowce w dolinach tatrzańskich były na tyle "grube", że dało się po nich przejść z jednej doliny do drugiej (lodowce mogły łączyć się na niektórych przełęczach).

Dla zainteresowanych bardziej tym tematem polecam Kwartalnik Tatry "Lodowce w Tatrach" - numer zimowy z 2018r. Bardzo dużo można tam znaleźć informacji na ich temat (jak sam znajdę swój własny to dorzucę tu parę ciekawostek, bo jest ich mnóstwo!)

A wiecie, że Tatry w okresie zlodowacenia da się zobaczyć 😉? Może nie na żywo, ale dzięki symulacjom jest to możliwe. Wrzucam mapkę w 3D:  https://sketchfab.com/3d-models/tatra-lgm-885b5a4d55744e04a696e67ec13598ef

Jeszcze jeden ciekawy artykuł (na jego podstawie chyba zresztą powstała powyższa mapka): https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17445647.2014.885854?scroll=top&needAccess=true - jest napisany po angielsku, aczkolwiek autorzy są polakami, więc myślę, że ich publikację da się też gdzieś znaleźć w języku polskim 🙂

  • Like ! 4
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites
11 godzin temu, Luk_ napisał:

przodkowie z przed około 12 tys. lat widzieli jeszcze tatrzańskie lodowce

oczywiście sam pamiętam w Dzikiej Dolince jeździłem na nartach w środku lata

  • Haha 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Najstarsza fotografia Zakopanego, fot. Melecjusz  Dutkiewicz, 1860. Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem. 

20200609_145133.jpg

  • Like ! 5

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiecie że w miejscu starego schroniska nad Morskim Okiem stał w XIX wieku schron wzniesiony przez Emanuela Homolacsa ? Jednak ponieważ był to tylko schron i nie miał stałego gospodarza i nikt o niego nie dbał należycie w roku 1865 całkowicie spłonął.

  • Like ! 3

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiecie, że najstarszy znakowany szlak turystyczny w polskiej części Tatr łączy Toporową Cyrhlę z Roztoką (jest to część szlaku 72 z Toporowej Cyrhli do Doliny Mięguszowieckiej przez Rysy). Wytyczono go w 1877 r. Pierwotnie kończył się po stronie Zakopanego w Jaszczurówce i był oznakowany jedynie kolorem białym. 

  • Like ! 4

Share this post


Link to post
Share on other sites

Czy wiecie, że pierwsza odnotowana wycieczka w Tatry odbyła się w Zielone Świątki, 11 czerwca 1565 roku. 

Na portrecie poniżej Beata Łaska z Kościeleckich - przodowniczka rekreacyjnych wycieczek tatrzańskich.

swiatki.png

  • Like ! 3
  • Wow 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×
×
  • Create New...